مقاومت ضد میکروبی به مقاومت یک میکروارگانیسم (شامل باکتری، قارچ، ویروس و انگل) در برابر داروهای ضد میکروبی، برای درمان عفونت ناشی از آن گفته می شود. زمانی که این میکروارگانیسم‎ها نسبت به داروهای ضد باکتری، ضد قارچ و ضد ویروس مقاوم شوند، داروهای استاندارد بی اثر می‎شوند، عفونت در بدن باقی می‎ماند و به راحتی منتقل می‎شود.

درمان بسیاری از بیماری‎های کشنده مانند سل، فقط با آنتی بیوتیک امکان پذیر است و همین یک مورد نشان می دهد مقاومت در برابر این گروه درمانی تا چه اندازه می‎تواند خطرناک باشد.

یک برنامه جهانی برای مقابله با مشکل رو به رشد مقاومت در برابر آنتی بیوتیک‎ها و سایر داروهای ضد میکروبی در شصت و هشتمین مجمع جهانی بهداشت در ماه می سال ۲۰۱۵ میلادی تایید شد. یکی از اهداف اصلی این طرح بهبود آگاهی و درک مقاومت در برابر آنتی بیوتیک از طریق ارتباطات موثر، آموزش و تعلیم است.

تکامل گونه‎های مقاوم یک پدیده فرآیندی کاملا طبیعی است و زمانی رخ می‎دهد که میکروارگانیسم به اشتباه تکثیر شود یا صفات مقاوم بین چند میکروارگانیسم رد و بدل شود.

استفاده مکرر و نابجا از آنتی بیوتیک، یکی از مهمترین دلایل افزایش باکتری‎های مقاوم به دارو هستند. آنتی بیوتیک یک منبع با ارزش دارویی است که برای درمان عفونت‎های باکتریایی مورد استفاده قرار می گیرد و استفاده از آن تنها با تجویز پزشک و در یک دوره درمانی کامل موثر است.

باید درنظر داشت که آنتی بیوتیک فقط قادر به درمان عفونت های باکتریایی است و به هیچ عنوان در برابر عفونت‎های ویروسی مانند سرماخوردگی، گلودرد و آنفلوآنزا موثر نیست.

با ارایه راهکارهایی می توان به حل معضل مقاومت در برابر آنتی بیوتیک کمک کرد. یکی از این موارد افزایش اطلاعات در زمینه بیماری‎ها، درمان‎های رایج و اثر بخشی داروها است. برای اولین قدم باید اطلاعات دقیقی در مورد درمان‎های رایج و اثر بخشی آن به دست آورد تا بتوان مواد نابجای استفاده از آنتی بیوتیک را تشخیص داد. مورد دوم توقف استفاده از آنتی بیوتیک در مزارع و  امداری‎ها است؛ چراکه استفاده از آنتی بیوتیک در مزارع و دامداری‎ها، یکی از مهمترین روش‎های انتقال به انسان است. عدم تجویز آنتی بیوتیک در بیماری‎های انگلی، قارچی و ویروسی، استفاده از دوره کامل آنتی بیوتیک و توسعه داروهای مختلف از دیگر راهکارهای عملی برای کنترل این معضل است./ایرنا